Odkrycie starożytnych drożdży do ważenia biblijnego piwa

Drożdże są nieodłącznym elementem produkcji piwa, a ich historia sięga tysiącleci. Naukowcy z Izraela odkryli starożytne drożdże w niemal dwóch tuzinach ceramicznych słojów znalezionych na stanowiskach archeologicznych w Egipcie, Filistynie i Judei, datowanych na okres od 3000 r. p.n.e. do IV w. p.n.e. Szczególnie interesujące były znaleziska w 5000-letnim egipskim browarze w pobliżu Strefy Gazy oraz w pałacu z czasów perskich w Jerozolimie.

Drożdże te przetrwały tysiące lat w nanoporach ceramicznych naczyń, co pozwoliło na ich ponowne odkrycie i wykorzystanie. Te odporne mikroorganizmy były w stanie zawieszonej animacji, gdzie ich aktywność metaboliczna była znacznie zmniejszona, co pozwoliło im przetrwać długie okresy bez składników odżywczych. Niektóre gatunki drożdży mogą również tworzyć zarodniki, które są jeszcze bardziej odporne na stresory środowiskowe, co mogło przyczynić się do ich długowieczności.

W 2019 roku izraelscy archeolodzy i mikrobiolodzy, we współpracy z Israel Antiquities Authority oraz czterema izraelskimi uniwersytetami, rozpoczęli badania nad starożytnymi koloniami drożdży. Dzięki zaawansowanym technikom sekwencjonowania DNA i obrazowania, naukowcy byli w stanie "wskrzesić" te drożdże i wykorzystać je do warzenia piwa.

W tym przedsięwzięciu naukowcy współpracowali z profesjonalnym piwowarem z Jerusalem Beer Center, który pomógł im uwarzyć piwo typu ale, podobne do tego, które mogło być konsumowane przez mieszkańców Lewantu w czasach biblijnych. Choć dodano współczesny składnik - chmiel, który nie był używany w starożytności, większość smaku piwa pochodziła od starożytnych drożdży.

Shmuel Naky, piwowar z Jerusalem Beer Center, opisał smak piwa jako „pikantny, lekko owocowy i bardzo złożony”. Różne drożdże emitowały różne gazy podczas fermentacji, co wpływało na smaki i aromaty na podstawie ich składu genetycznego. To piwo stało się swego rodzaju portalem do przeszłości, pozwalając nam poczuć smaki, którymi cieszyli się nasi przodkowie.

Dr Ronen Hazan z Hebrew University School of Dental Medicine, jeden z głównych badaczy tego projektu, podkreślił, że badanie to jest znaczącym krokiem naprzód dla archeologii eksperymentalnej. Dzięki temu możliwe jest nie tylko odtwarzanie starożytnych technik warzenia piwa, ale także poznanie innych fermentowanych produktów spożywczych, takich jak ser, wino czy pikle.

Planowane jest również dodanie czułego ekranu genetycznego do metod badawczych, co mogłoby dostarczyć jeszcze bardziej szczegółowych informacji na temat drożdży obecnych w starożytnych naczyniach. Połączenie analizy pozostałości i nasion roślin może ujawnić dodatkowe składniki używane w starożytnym warzeniu, co pozwoli na jeszcze dokładniejsze odtworzenie starożytnych przepisów.

Odkrycie starożytnych drożdży i możliwość ich wykorzystania w warzeniu piwa ma ogromne znaczenie nie tylko dla naukowców, ale także dla miłośników historii i piwowarów. Pozwala nam to na lepsze zrozumienie codziennego życia naszych przodków i ich umiejętności w zakresie produkcji żywności i napojów.

Współczesne technologie pozwalają na odkrywanie i odtwarzanie przeszłości w sposób, który wcześniej był nieosiągalny. Dzięki temu możemy cieszyć się smakami, które były obecne tysiące lat temu, i lepiej zrozumieć, jak rozwijały się techniki produkcji żywności na przestrzeni wieków.

Izraelscy naukowcy dokonali niezwykłego odkrycia, przywracając do życia starożytne drożdże i wykorzystując je do warzenia piwa. To osiągnięcie nie tylko przybliża nam smaki przeszłości, ale także otwiera nowe możliwości w dziedzinie archeologii eksperymentalnej. Dzięki zaawansowanym technikom badawczym możliwe jest odtwarzanie starożytnych receptur i lepsze zrozumienie codziennego życia naszych przodków.

fot. Israel Antiquities Authority.

Źródło: Israel Antiquities Authority.