Tajemnice Manuskryptu Voynicha

Manuskrypt Voynicha, tajemniczy dokument datowany na późne średniowiecze, od blisko 600 lat stanowi zagadkę dla badaczy. Jego strony zdobią ilustracje gwiazd i planet, roślin, symboli zodiaku, nagich kobiet oraz niebieskich i zielonych płynów. Jednak największą tajemnicą pozostaje sam tekst, który uważany jest za dzieło pięciu różnych skrybów i pozostaje niezrozumiały do dnia dzisiejszego.

Historia i pochodzenie manuskryptu

Datowanie węglem wskazuje, że skóry użyte do stworzenia rękopisu pochodzą z lat 1404–1438. Najwcześniejszym znanym właścicielem był współpracownik Świętego Cesarza Rzymskiego Rudolfa II, żyjący w latach 1552–1612. Prowadzi to do ponad stu lat luki w historii manuskryptu.

Niektóre ilustracje sugerują, że manuskrypt mógł powstać na terenach kulturowych południowych Niemiec lub północnych Włoch. Jednak największe zainteresowanie budzą ilustracje kobiet, które zdają się trzymać przedmioty związane z ich genitaliami lub skierowane w ich stronę. To właśnie te ilustracje skłoniły badaczy do zbadania kultury późnośredniowiecznej ginekologii i seksuologii.

Późnośredniowieczna seksuologia i ginekologia w kontekście Voynicha

Johannes Hartlieb, bawarski lekarz żyjący w latach około 1410–1468, był jednym z ówczesnych ekspertów w dziedzinie medycyny i magii. Jego prace dotyczyły roślin, kobiet, magii, astronomii oraz kąpielach. W swoich pismach używał „tajnych liter”, takich jak szyfry, do ukrycia przepisów i procedur medycznych, które mogą dotyczyć antykoncepcji, aborcji lub bezpłodności.

Hartlieb wyrażał obawy, że „kobiece sekrety” mogą stać się powszechnie znane i potępiał możliwość ujawnienia takich informacji. Jego postawy odzwierciedlają powszechne w tamtym czasie konserwatywne podejście do seksualności i roli kobiet w społeczeństwie.

Cenzura w średniowieczu

Analiza innych źródeł późnośredniowiecznych wskazuje na powszechną cenzurę w odniesieniu do kobiecych tajemnic. Szyfry z tamtego okresu często zasłaniały informacje o ginekologii, seksuologii czy aborcji. Cenzorzy często usuwali lub zakrywali określone słowa, terminy związane z genitaliami czy nazwy roślin. Przykładem może być 21-liniowy szyfr z późnośredniowiecznych północnych Włoch, który zasłaniał przepis ginekologiczny.

Rozety w manuskrypcie Voynicha

W analizie ilustracji manuskryptu Voynicha badacze zwrócili uwagę na tzw. "Rozety", największą ilustrację w rękopisie. Według ich interpretacji, dziewięć dużych okręgów rozet reprezentuje anatomię kobiecej miednicy. Środkowe koło symbolizuje otwór zewnętrzny pochwy, a lewe górne koło reprezentuje otwór wewnętrzny. W tych okręgach można także zobaczyć "żyły" wskazane przez perskiego lekarza Abu Bakr Al-Rāzī, który wywarł wpływ na późnośredniowieczną medycynę europejską.

Manuskrypt Voynicha pozostaje jednym z największych zagadek w historii. Choć wiele cech ilustracji pozostaje niezrozumiałych, analiza kontekstu kulturowego i historycznego może pomóc w zrozumieniu jego treści. Badacze wierzą, że dalsze badania i analizy mogą przyczynić się do ostatecznego rozszyfrowania tego fascynującego dzieła.

fot. Biblioteka Uniwersytetu Yale

na podstawie: Phys.org