Arbeitslager Fünfteichen

Arbeitslager Fünfteichen, męski obóz pracy, powstał 1 października 1943 roku jako filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen z inicjatywy koncernu Kruppa. Głównym celem tego obozu było dostarczanie niewolniczej siły roboczej dla fabryki zbrojeniowej Berthawerk w Markstädt, która była częścią imperium przemysłowego Kruppa. Za więźniów Krupp płacił comiesięcznie SS, organizacji, której podlegał obóz Groß-Rosen, a która utrzymywała w obozie swoich własnych strażników.

Obóz został zbudowany głównie przez więźniów żydowskich z obozu pracy Markstädt, a rozbudowę prowadzono siłami samych więźniów po otwarciu. Zlokalizowany na obszarze 42 hektarów, przy linii kolejowej prowadzącej do Wrocławia, otoczony był dwoma rzędami płotów z siatki drucianej pod napięciem, wzmocnionych zasiekami z drutu i matami maskującymi. Do obozu prowadziły dwie bramy: główna i ta, przez którą więźniowie wychodzili do pracy.

Po zakończeniu rozbudowy, w obozie znajdowały się 32 baraki mieszkalne dla więźniów, z których każdy miał 40 metrów długości i 8 metrów szerokości. Każdy barak przeznaczony był dla 200 więźniów, z miejscami do jedzenia pośrodku i spania po bokach. Liczbę więźniów szacuje się na minimum 7 tysięcy, głównie Polaków, ale także Żydów i przedstawicieli innych narodów.

Pod koniec istnienia obozu, pilnowało go ponad 400 esesmanów i 30 blokowych. Na rewir przeznaczono 6 bloków. 21 stycznia 1945 roku, zwołano ostatni apel więźniów, po którym 6 tysięcy z nich zmuszono do wymarszu do obozu Groß-Rosen, podczas tzw. "marszu śmierci". Niemcy zamordowali około tysiąca więźniów, a ogólną liczbę śmiertelnych ofiar obozu szacuje się na 2000.

Arbeitslager Fünfteichen został wyzwolony 23 stycznia 1945 roku przez grupę zwiadu Armii Radzieckiej. Po ewakuacji chorych więźniów, obóz został przekształcony przez Rosjan na obóz dla niemieckich jeńców wojennych i funkcjonował do 1948 roku.

Dzisiaj niewiele pozostało z tego obozu. Blok komendantury obozu został zamieniony na mieszkania, a resztki baraku SS pełnią rolę budynku gospodarczego. Pozostałości są mocno zniszczone, ale widoczne są ruiny murowanych baraków, basenów przeciwpożarowych i kuchni obozowej. Mimo upływu czasu, warto pamiętać o Arbeitslager Fünfteichen, miejscu, które świadczy o mrocznej historii II wojny światowej i okrucieństwach nazistowskiego reżimu.

fot. Murowany dawny barak esesmanów, strażników niemieckiego obozu pracy. Autor: Robert Niedźwiedzki; Wikipedia; Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.