Odkrycie pieczęci liczącej 4000 lat

Archeolodzy, prowadzący wykopaliska na południowo-wschodnim Półwyspie Arabskim, dokonali fascynującego odkrycia – pieczęci liczącej sobie aż 4000 lat. Pieczęć wykonana z miękkiego kamienia, znaleziona w Kalbie nad Zatoką Omańską, datowana jest na koniec trzeciego tysiąclecia przed naszą erą. To odkrycie rzuciło nowe światło na dzieje tego prehistorycznego miejsca przybrzeżnego i otworzyło perspektywę na zrozumienie dawnych sieci handlowych, które sięgały od Indusu po Morze Egejskie.

Od 2019 roku Austriacka Akademia Nauk (OeAW) prowadzi badania archeologiczne na południowo-wschodnim Półwyspie Arabskim. Efektem tych badań jest odkrycie rozległych sieci handlowych, które istniały około 4500 lat temu, łączących region Indusu z Morzem Egejskim. To właśnie w tym kontekście badacze sugerują, że region Zatoki Perskiej mógł pełnić rolę strategicznego łącznika między Wschodem a Zachodem w tamtych czasach.

Kalba, leżąca w Emiracie Sharjah w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, okazała się niezwykle istotnym ośrodkiem handlowym na południowo-wschodnim Półwyspie Arabskim. Od wczesnej epoki brązu do epoki żelaza, czyli około 2500–600 pne, Kalba była zamieszkana, pomimo zmian klimatycznych, które sprawiły, że strefa ta stała się bardziej sucha.

Jednym z kluczowych czynników sukcesu Kalby było jej strategiczne położenie, stanowiące doskonały punkt wyjścia dla szlaków handlowych zarówno lądowych, jak i morskich. Nawet obecnie, dzięki przeprawie przez Góry Hadżar, handel towarowy z południowo-wschodnią częścią Półwyspu Arabskiego jest nadal możliwy.

Badacze podkreślają, że kluczowym zagadnieniem jest zrozumienie, jakie surowce i przedmioty przywożono do Kalby, oraz jakie wytworzono i wykorzystano na miejscu, a które służyły jako przedmioty handlowe. Szczególną uwagę zwracają na surowce mineralne, które zdają się mieć kluczowe znaczenie w dawnych sieciach handlowych.

Odkrycie pieczęci "typu Zatokowego" jest kluczowe dla zrozumienia roli Kalby w dawnych sieciach handlowych. Pieczęć ta, pierwotnie produkowana w rejonie Dilmun, datowana jest na koniec trzeciego tysiąclecia p.n.e. Zawiera ona motywy zwierząt, takich jak byk i prawdopodobnie lew w pozycji ataku. Choć motyw byka był powszechny na pieczęciach tego typu, wpływ nań miała ikonografia fok z doliny Indusu. Natomiast motyw lwa jest bardziej nietypowy, gdyż nie występował on na pieczęciach Indusu, lecz był bardziej znany na pieczęciach cylindrycznych z Mezopotamii.

Archeolodzy doszli do wniosku, że motywy pieczęci "typu Zatokowego" z Kalby wydają się być syntezą tradycji wschodnich i zachodnich, stanowiąc istotny element lokalnego dziedzictwa na południowo-wschodnim Półwyspie Arabskim.

Odkrycie tej pradawnej pieczęci rzuca nowe światło na dzieje Kalby i otwiera drzwi do dalszych badań nad sieciami handlowymi i kulturą dawnych społeczności nad Zatoką Omańską. Dzięki pracy badawczej prowadzonej przez Austriacką Akademię Nauk, możemy coraz pełniej zrozumieć bogactwo i złożoność dziejów tego obszaru.

DOI: https://doi.org/10.15184/aqy.2024.45

fot: SAA/K. Kamyab

na podstawie: Arkeonews