W małej wapiennej jaskini w Kumbrii odkryto szczątki dziecka sprzed około 11 000 lat. Analiza starożytnego DNA potwierdziła, że należały do dziewczynki w wieku od 2,5 do 3,5 roku. To najwcześniejsza znana osoba z północnej Brytanii, której płeć i wiek ustalono z naukową precyzją.
Analizy genetyczne potwierdziły wcześniejsze przypuszczenia archeologów, że szczątki Ossick Lass zostały złożone w sposób celowy. W jaskini odkryto perforowane koraliki z muszli, datowane radiowęglowo na ten sam okres, a także perforowany ząb jelenia i inne ozdoby.
Zbieżność chronologiczna artefaktów i szczątków wskazuje na intencjonalny pochówek, a nie przypadkowe nagromadzenie kości. Według badaczy otwiera to szerszą dyskusję o znaczeniu jaskiń w społecznościach wczesnomezolitycznych.
W Belgii, Francji, Niemczech i Wielkiej Brytanii jaskinie były w tym czasie wielokrotnie wykorzystywane jako miejsca pochówku. Często dochodziło do kolejnych złożeń w tym samym miejscu na przestrzeni pokoleń. Heaning Wood wyraźnie wpisuje się w ten europejski wzorzec.
Dr Peterson zwrócił uwagę, że współczesne społeczności łowców-zbieraczy nierzadko postrzegają jaskinie jako symboliczne przejścia do świata duchów. Choć analogie etnograficzne wymagają ostrożności, mogą pomóc wyjaśnić, dlaczego wczesne społeczności północnej Europy wybierały właśnie takie miejsca na pochówki.
Wykopaliskami kierował lokalny archeolog-samouk Martin Stables, który rozpoczął badania jaskini w 2016 roku. To on nadał dziewczynce imię, łącząc je na stałe z miejscem spoczynku: „Ossick” to lokalna wymowa Urswick, „lass” oznacza dziewczynę.
Stables opisywał odkrycie jako doświadczenie głęboko poruszające – moment, w którym stał się pierwszym świadkiem starannego pochówku dziecka sprzed ponad jedenastu tysięcy lat. Warstwy epoki brązu i neolitu ustępowały stopniowo miejsca starszym osadom, aż odsłoniły mezolityczny pochówek, który stał się centralnym punktem całych badań.
Jaskinia Heaning Wood nie była miejscem jednorazowego pochówku. Zespół badawczy potwierdził, że spoczęło tam co najmniej osiem osób w trzech odrębnych fazach prehistorycznych: około 11 000 lat temu w mezolicie, około 5500 lat temu we wczesnym neolicie oraz około 4000 lat temu w epoce brązu.
Analiza tafonomiczna wskazuje, że były to pochówki pierwotne, a nie wtórne przeniesienia szczątków. Jaskinia pełniła więc przez tysiąclecia funkcję świadomie wybieranego miejsca spoczynku. Zmieniały się rytuały i społeczności, lecz sama przestrzeń zachowywała swoje znaczenie.
Odkrycie Ossick Lass wnosi istotny element do obrazu Brytanii po epoce lodowcowej. Dowodzi, że już u zarania holocenu społeczności łowców-zbieraczy posiadały ugruntowane praktyki rytualne i symboliczne reakcje na śmierć. Troska o najmłodszych członków grupy, widoczna w staranności pochówku i obecności ozdób, sugeruje istnienie rozwiniętych więzi społecznych.
Połączenie datowania radiowęglowego, analiz DNA, badań izotopowych i studiów nad artefaktami pozwoliło stworzyć jeden z najpełniejszych dotąd obrazów życia i śmierci we wczesnym mezolicie północnej Brytanii.
Dla zespołu badawczego publikacja wyników stanowi etap w dłuższej drodze. Jak podkreśla Martin Stables, to dopiero początek dalszych badań nad miejscem o znaczeniu krajowym. Jaskinia Heaning Wood stała się nie tylko obiektem zainteresowania naukowego, lecz także wyjątkowym świadectwem najwcześniejszych postglacjalnych społeczności Wysp Brytyjskich – i pamięci, jaką otaczały swoich najmłodszych.
źródło: Uniwersytet Lancashire
Warburton K, Peterson R, Barrington C i in. Najdalej na północ: szczątki ludzkie z jaskini Heaning Wood Bone Cave w Kumbrii, Wielka Brytania i ich kontekst europejski. Proceedings of the Prehistoric Society. 2025;91:47-66. doi:10.1017/ppr.2025.10077
Copyright © Copyright 2026 Poszukiwania.pl