
Izraelscy archeolodzy dokonali ważnego odkrycia na Pustyni Judzkiej, ujawniając monumentalną strukturę piramidalną datowaną na około 2200 lat. Znajdująca się w pobliżu Nahal Zohar, około 20 kilometrów na południe od Masady, budowla jest jednym z najważniejszych znalezisk archeologicznych ostatnich lat.
Badacze z Israel Antiquities Authority (IAA) określili konstrukcję jako wykonany z masywnych, ręcznie ciosanych kamieni obiekt o wysokości od pięciu do sześciu metrów. Początkowo sądzono, że była to struktura grobowa, jednak wykopaliska ujawniły szeroki wachlarz artefaktów, wskazujących na jej pierwotną funkcję jako fortecy chroniącej ważny szlak handlowy.
Według dr. Eitana Kleina, współkierownika wykopalisk, analiza murów pozwoliła na identyfikację budowli jako wieży obronnej z okresu hellenistycznego, epoki panowania dynastii Ptolemeuszów w regionie. Przypuszcza się, że konstrukcja pełniła rolę strażnicy zabezpieczającej drogę łączącą Edom (dzisiejszą Jordanię) z Gazą. Istnieją także przesłanki sugerujące, że mogła być wykorzystywana do poboru podatków przez ptolemejskich urzędników.
Wykopaliska dostarczyły licznych artefaktów, w tym papirusowe zwoje, naczynia z brązu, elementy drewnianych mebli, monety i tekstylia. Znalezione greckie inskrypcje mogą stanowić dokumenty podatkowe, a monety pochodzące z okresu panowania Antiocha IV Epifanesa – postaci kluczowej dla historii Chanuki – wskazują, że budowla była użytkowana przez znaczną część III i początku II wieku p.n.e.
Odkrycie to stanowi część szeroko zakrojonego projektu ochrony dziedzictwa Pustyni Judzkiej, prowadzonego od ośmiu lat przez Israel Antiquities Authority i Ministerstwo Dziedzictwa. Do tej pory zbadano 180 kilometrów klifów i zidentyfikowano około 900 jaskiń, odzyskując tysiące cennych artefaktów, z których wiele zachowało się w doskonałym stanie dzięki suchemu klimatowi regionu.
Mimo że stanowisko zostało wcześniej splądrowane przez rabusiów, archeolodzy zdołali odzyskać cenne materiały organiczne i nieorganiczne, w tym drewniane narzędzia i fragmenty tkanin. Tajemnicą pozostaje, dlaczego budowla została opuszczona – badacze rozważają hipotezy obejmujące konflikty zbrojne, katastrofy naturalne lub zmiany w szlakach handlowych.
Naukowcy kontynuują prace, starając się rozwikłać zagadkę przeznaczenia budowli – czy była to tylko wieża strażnicza, monumentalny grobowiec, czy może miała jeszcze inne, nieznane dotąd funkcje? Jednym z celów projektu jest również zaangażowanie społeczeństwa w badania poprzez udział wolontariuszy w wykopaliskach.
źródło: Izraelski Urząd Zabytków (IAA)
fot. Izraelski Urząd Starożytności