
Najnowsze odkrycie archeologiczne w Maroku rzuca wyzwanie dotychczasowym teoriom na temat osadnictwa w Afryce Północnej. Zespół naukowców z Uniwersytetu w Barcelonie natrafił na dowody potwierdzające istnienie osady z epoki brązu w regionie Maghrebu, której początki sięgają aż 2200 r. p.n.e.
Dotychczas sądzono, że obszar ten pozostawał niemal niezamieszkany aż do przybycia Fenicjan około 800 r. p.n.e. Jednakże odkrycie stanowiska Kach Kouch, położonego w północno-zachodnim Maroku, zmienia tę narrację, wskazując na istnienie rozwiniętych społeczności znacznie wcześniej, niż dotąd przypuszczano.
Stanowisko Kach Kouch, położone zaledwie sześć mil od wybrzeża i 19 mil na południowy wschód od Tetuanu, obejmuje teren o powierzchni około jednego hektara. W trakcie wykopalisk archeolodzy odkryli liczne artefakty i struktury, świadczące o dynamicznym rozwoju lokalnych społeczności na przestrzeni wieków.
Badania wskazują na trzy główne fazy osadnictwa w Kach Kouch:
Faza pierwsza (2200–2000 r. p.n.e.) – Wczesne ślady obecności ludzkiej, powiązane z epoką brązu na Półwyspie Iberyjskim. Znaleziska są skromne, lecz istotne dla ustalenia najwcześniejszych mieszkańców regionu.
Faza druga (1300–900 r. p.n.e.) – Okres rozkwitu społeczności rolniczej. Odkrycia obejmują pozostałości drewnianych konstrukcji z cegły mułowej, wykute w skale silosy oraz kamienie do mielenia. Znalezione nasiona jęczmienia i pszenicy oraz kości zwierząt hodowlanych wskazują na rozwiniętą gospodarkę rolną.
Faza trzecia (800–600 r. p.n.e.) – Społeczność Kach Kouch adaptuje innowacje z basenu Morza Śródziemnego, w tym ceramikę toczoną na kole oraz narzędzia żelazne. Jest to dowód na szerokie kontakty handlowe i kulturowe z innymi cywilizacjami regionu.
Według Hamzy Benattii Melgarejo, doktoranta i lidera badań, odkrycie to całkowicie zmienia dotychczasowe postrzeganie historii Maghrebu. „Kach Kouch jest jednym z pierwszych dobrze udokumentowanych przykładów ciągłego osadnictwa w Maghrebie, ukazującym, że jego mieszkańcy nie byli izolowani, lecz aktywnie uczestniczyli w śródziemnomorskiej wymianie społecznej, kulturalnej i gospodarczej” – podkreśla badacz.
Odkrycie to ma potencjał do zmiany sposobu, w jaki postrzegana jest rola Afryki Północnej w historii. Przez lata narracja historyczna koncentrowała się głównie na wpływach egipskich i fenickich, marginalizując wkład rdzennych społeczności. Teraz badania wykazują, że Maghreb był areną rozwiniętych kultur na długo przed nadejściem Fenicjan.
Naukowcy uważają, że Kach Kouch to dopiero początek. „To miejsce to znaczący krok w kierunku zrozumienia roli Maghrebu w szerszej narracji śródziemnomorskiej” – mówi Benattia Melgarejo. Dalsze badania mogą dostarczyć jeszcze więcej informacji na temat społeczności, które przez tysiące lat zamieszkiwały ten region i kształtowały jego historię.
źródło: Uniwersytet w Barcelonie
Benattia, H., Bokbot, Y., Onrubia-Pintado, J., Benerradi, M., Bougariane, B., Bouhamidi, B., … Broodbank, C. (2025). Nowe podejście do późnoprehistorycznej Afryki śródziemnomorskiej: architektura, rolnictwo i materialność w Kach Kouch w Maroku. Starożytność , 1–21. doi:10.15184/aqy.2025.10