Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie Palaeohispanica dostarczają przełomowych informacji na temat celtyckich metod mierzenia czasu. Kluczowym elementem tych badań jest analiza unikalnej lunuli ze skarbu Chão de Lamas w Portugalii, którą naukowcy interpretują jako precyzyjne narzędzie synchronizujące cykle księżycowe i słoneczne. Badania przeprowadzone przez profesora Roberto Matesanza Gascóna z Uniwersytetu w Valladolid sugerują, że ozdobny złoty artefakt może skrywać sekrety zaawansowanej celtyckiej astronomii.
Dotychczas lunule, czyli ozdoby w kształcie półksiężyca, uznawano głównie za biżuterię. Jednak szczegółowa analiza geometrycznych wzorów na lunuli Chão de Lamas ujawniła fascynującą prawidłowość. Profesor Matesanz wykazał, że wzory mogą odzwierciedlać celtycki cykl kalendarzowy trwający 114 lat. Jest to ekwiwalent sześciu cykli Metona, każdy po 19 lat, stosowanych w celu synchronizacji lat księżycowych z rokiem słonecznym.
Wskazówek dotyczących sposobu mierzenia czasu przez Celtów dostarcza również kalendarz Coligny, odnaleziony we Francji i datowany na II wiek n.e. Kalendarz ten dzieli czas na cykle pięcioletnie składające się z 62 miesięcy, co daje łącznie 1835 dni. Od dawna naukowcy zastanawiali się, jak Celtowie dostosowywali ten system do roku tropikalnego trwającego 365,24 dni.
Profesor Matesanz sugeruje, że lunula z Chão de Lamas może zawierać wskazówki dotyczące korekty kalendarza. Geometryczne wzory na tym artefakcie mogą przedstawiać metodę usuwania 53 dni co 114 lat, co pozwalało Celtom utrzymać synchronizację z cyklami astronomicznymi.
Zagadkowa liczba 53 pojawia się nie tylko w obliczeniach profesora Matesanza, ale także w irlandzkich tekstach mitologicznych. W średniowiecznej opowieści Baile in Scáil legenda głosi, że legendarny król Conn Cétchathach nie mógł poznać imienia magicznego kamienia przez 53 dni. Możliwe, że ten okres symbolizuje dni usuwane w kalendarzu celtyckim, by utrzymać jego zgodność z rokiem słonecznym.
Jeśli hipotezy te się potwierdzą, będzie to oznaczać, że Celtowie posiadali zaawansowaną wiedzę astronomiczną, którą zakodowali zarówno w artefaktach, jak i przekazach mitologicznych. Lunula z Chão de Lamas może być dowodem na świadome wykorzystywanie symboliki geometrycznej do zapisu informacji o cyklach kosmicznych.
Znaleziska z całej Europy wskazują, że Celtowie mieli głębokie zrozumienie czasu i ruchów niebieskich. Podobne obiekty ikonograficzne, jak misy Axtroki czy hełm Leiro na Półwyspie Iberyjskim, mogą mieć związek z praktykami kalendarzowymi. W Europie Środkowej odkryto natomiast złote kapelusze typu Schifferstadt, które również interpretowane są jako narzędzia do pomiaru czasu.
Odkrycia profesora Matesanza otwierają nową perspektywę na zrozumienie celtyckiej nauki. Sugerują, że Celtowie nie byli jedynie ludami o bogatej kulturze oralnej i artystycznej, ale posiadali również zaawansowane narzędzia astronomiczne. Lunula z Chão de Lamas może być kluczem do ponownego spojrzenia na dorobek cywilizacyjny Celtów, którzy poprzez sztukę zapisywali swoje odkrycia astronomiczne dla przyszłych pokoleń.
źródło:
Roberto Matesanz Gascón, Lunula z geometryczną dekoracją skarbu Chão de Lamas i kalendarzem celtyckim . Palaeohispanica, tom 24 (2024). doi.org/10.36707/palaeohispanica.v24i1.543
Copyright © Copyright 2026 Poszukiwania.pl