Symbol Wenecji – uskrzydlony lew św. Marka, który zdobi jedną z kolumn na Piazzetta San Marco, od wieków jest ikoną miasta oraz religijnym symbolem związanym z Ewangelią według św. Marka. Ostatnie badania rzuciły nowe światło na pochodzenie tego imponującego brązowego posągu. Zgodnie z najnowszymi odkryciami naukowców, metal użyty do stworzenia lwa mógł pochodzić z Chin, co sugeruje, że rzeźba ta ma znacznie bardziej złożoną historię, niż dotychczas sądzono.
Symbolika lwa jest związana z czterema ewangelistami, a św. Marek jest przedstawiany w ikonografii chrześcijańskiej właśnie pod postacią uskrzydlonego lwa. Wenecja, przyjmując św. Marka jako swojego patrona, uznała lwa za emblemat swojej siły i mocy. Lew św. Marka trzyma w łapach księgę z łacińskimi słowami: „Pax tibi Marce, evangelista meus” (Pokój z tobą, Marku, mój ewangelisto), co miało zapewnić miastu błogosławieństwo i ochronę.
W wielu kulturach lew symbolizował władzę i siłę, a Wenecjanie widzieli w swoim uskrzydlonym lwie odzwierciedlenie potęgi Republiki Serenissima, zdolnej do błyskawicznych działań na morzu. To połączenie potęgi militarnej i symboliki religijnej uczyniło lwa wyjątkowym emblematem miasta, a jego historia wpleciona jest w długą tradycję handlu i wymiany kulturowej.
Najbardziej niezwykłe w ostatnich odkryciach dotyczących lwa Wenecji jest ustalenie jego potencjalnie chińskiego pochodzenia. W ramach interdyscyplinarnych badań, które połączyły specjalistów z zakresu geologii, chemii, archeologii oraz historii sztuki, przeprowadzono dogłębną analizę składu brązu, z którego wykonano posąg. Naukowcy odkryli, że istotna część stopu pochodzi z kopalni w dolnym biegu rzeki Jangcy w Chinach, a dokładniej z okresu dynastii Tang, datowanego na VII-IX wiek naszej ery.
Analiza izotopowa ołowiu w brązie wykazała, że metal wykorzystany do stworzenia lwa mógł być pierwotnie użyty do wytworzenia posągu zhenmushou, znanego jako "strażnik grobowca", popularnego w kulturze chińskiej. Zhenmushou były posągami stawianymi przy grobowcach, które miały odstraszać rabusiów i towarzyszyć zmarłym w podróży do innego świata. Stylowa analiza lwa św. Marka wykazała podobieństwa między rzeźbą z Wenecji a figurkami chińskich zhenmushou, szczególnie w rzeźbie głowy, grzywy i klatki piersiowej.
Handel na Jedwabnym Szlaku mógł odegrać kluczową rolę w przewiezieniu elementów lwa z Chin do Europy. Szlak ten, który łączył Wschód z Zachodem, umożliwiał wymianę nie tylko towarów, ale także idei, technologii i stylów artystycznych. Istnieje hipoteza, że fragmenty chińskiego lwa mogły zostać sprowadzone do Wenecji w czasie, gdy miasto prowadziło handel z regionami Azji poprzez pośredników handlowych, takich jak Persowie czy Mongołowie.
Niektóre teorie sugerują, że podróże Marco Polo mogły przyczynić się do sprowadzenia chińskich artefaktów do Europy, choć posąg lwa najprawdopodobniej przybył do Wenecji jeszcze przed powrotem słynnego podróżnika w 1295 roku. Możliwe, że to jego ojciec i wuj, Nicolò i Maffeo Polo, którzy odwiedzili dwór mongolski w Pekinie w latach 60. XIII wieku, mogli mieć związek z tym transportem.
Zarówno w kulturze europejskiej, jak i chińskiej, lew był symbolem władzy i prestiżu. W Chinach posągi zhenmushou, będące kombinacją cech zwierzęcych i ludzkich, miały za zadanie chronić zmarłych oraz zapewnić im bezpieczną drogę do zaświatów. Z kolei lew św. Marka w Wenecji symbolizował siłę i niezależność miasta, które potrafiło skutecznie bronić się przed zagrożeniami zewnętrznymi.
Co ciekawe, zarówno chiński zhenmushou, jak i wenecki lew mają cechy fizyczne, które można łatwo ze sobą porównać – szerokie nozdrza, charakterystyczne kły, szeroko otwarte usta i wyraźne oczodoły. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że rzeźba lwa św. Marka została przebudowana w taki sposób, aby pasowała do weneckiej tradycji i stylu, a oryginalny chiński posąg był przerobiony i dostosowany do europejskich standardów artystycznych.
Odkrycia dotyczące chińskiego pochodzenia lwa Wenecji otwierają nowe perspektywy na temat złożoności wymiany kulturowej i handlowej między Wschodem a Zachodem w średniowieczu. Lew, będący niegdyś symbolem siły i władzy w Chinach, został przekształcony i zaadaptowany w Wenecji, stając się znakiem rozpoznawczym tego miasta.
źródło:
1. Uniwersytet w Padwie
2. Arkeonews
Copyright © Copyright 2026 Poszukiwania.pl