
Na Cyprze, wyspie o bogatej i złożonej historii, włoska misja archeologiczna z Uniwersytetu w Sienie dokonała przełomowego odkrycia. Zespół pod kierownictwem archeologa Luki Bombardieriego odnalazł 4000-letnią świątynię, która stanowi najstarszą przestrzeń sakralną kiedykolwiek odkrytą na tej wyspie. Świątynia, położona w Erimi, w pobliżu Limassol, pozwala na nowe spojrzenie na życie i kulturę społeczności rzemieślniczej z okresu środkowej epoki brązu.
Odkrycie świątyni w Erimi jest niezwykle istotne z kilku powodów. Po pierwsze, jest to najstarsza znana świątynia na Cyprze, co oznacza, że rzuca nowe światło na wczesne religijne praktyki na wyspie. Po drugie, świątynia była częścią większego kompleksu warsztatowego, co sugeruje, że religia i rzemiosło były ściśle ze sobą powiązane w życiu tych prehistorycznych społeczności.
Prace wykopaliskowe w Erimi trwają od ponad piętnastu lat, a ich celem jest zrozumienie relacji produkcyjnych i kulturowych w okresie środkowej epoki brązu. Znaleziona świątynia była częścią kompleksu zajmującego ponad 1000 metrów kwadratowych, który zawierał kadzie do farbowania, magazyny i warsztaty. Kompleks ten znajdował się na wzgórzu, co zapewniało odpowiednie warunki do rozwoju rzemiosła, takie jak dobra wentylacja i dostęp do źródeł słodkiej wody.
Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów odkrytej świątyni jest centralny monolit o wysokości 2,30 metra, ozdobiony okrągłym motywem małych kubków. Monolit ten, pierwotnie stojący w centrum pomieszczenia, przewrócił się i zniszczył dużą amforę znajdującą się u jego stóp, przed małym, okrągłym paleniskiem. Wnętrze świątyni umożliwiało swobodną cyrkulację wokół tych elementów, co sugeruje, że miały one znaczenie rytualne.
W świątyni znaleziono również palenisko i dużą amforę, co wskazuje na obecność praktyk rytualnych. Bombardieri spekuluje, że przywódcy społeczności, prawdopodobnie ci nadzorujący produkcję, mogli pełnić funkcję przewodników duchowych. Wskazuje to na zintegrowanie aspektów religijnych i gospodarczych w życiu społeczności.
Odkrycie świątyni ujawniło również mroczniejszą stronę historii Erimi. W jednym z domów znaleziono szczątki młodej kobiety, która została brutalnie zamordowana. Na jej piersi leżał duży kamień, a na czaszce widoczne były ślady po śmiertelnym ciosie. Drzwi domu były zamurowane, co sugeruje, że jej śmierć miała charakter rytualny lub była wynikiem społecznych obaw związanych z macierzyństwem.
Osada Erimi, znana z produkcji żywych czerwonych tkanin, rozwijała się dynamicznie, prawdopodobnie przekształcając się w proto-miasto. Jednak jej historia zakończyła się nagle. Wioska została opuszczona, warsztaty zapieczętowane, a narzędzia i materiały pozostawione na miejscu. Pożar, który prawdopodobnie był wywołany przez emigrujących mieszkańców, spowodował zawalenie się dachu, co ironicznie przyczyniło się do zachowania miejsca przez tysiąclecia.
Projekt archeologiczny w Erimi jest wynikiem współpracy wielu instytucji, w tym cypryjskiego Departamentu Starożytności, włoskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Współpracy Międzynarodowej, Instytutu Cypryjskiego i INFN-Labec. Wspierały go również Śródziemnomorski Fundusz Archeologiczny i Egejski Instytut Prehistorii. Celem projektu jest dostarczenie nowych danych do analizy relacji produkcyjnych i kulturowych podczas przejścia do społeczeństwa miejskiego na Cyprze.
Odkrycie 4000-letniej świątyni w Erimi na Cyprze jest niezwykle ważnym wydarzeniem, które pozwala na lepsze zrozumienie wczesnych społeczności rzemieślniczych i ich wierzeń. Świątynia, z jej centralnym monolitem i dowodami na praktyki rytualne, rzuca nowe światło na rolę religii w życiu prehistorycznych Cypryjczyków. Tragedia młodej kobiety oraz nagły upadek osady dodają głębi i dramatyzmu tej historii, czyniąc ją jednym z najważniejszych odkryć archeologicznych ostatnich lat.
na podstawie: Arkeonews