Poszukiwania.pl

Niedawne zawalenie się fragmentu odrestaurowanych murów w 1500-letnim Shahr-e Belqeys (Miasto Belqeys), znajdującym się w północno-wschodnim Iranie, wywołało szerokie zaniepokojenie co do dalszego stanu konstrukcji tego historycznego zabytku.

fot. Arghiyan; Wikimedia Commons; CC BY-SA 3.0 Deed

Shahr-e Belqeys, znane również jako Stare Miasto Esfarayen, leży w północno-wschodniej części Iranu, w pobliżu dzisiejszego miasta Esfarayen. Historyczne znaczenie tego miejsca sięga czasów starożytnych, gdzie w okresie Qajar było znane jako "miasto Belghays".

Mimo że dokładna data założenia Belqeys pozostaje dyskusyjna, szacuje się, że ma ono około 6000 lat historii. Poprzednie wykopaliska archeologiczne na pobliskich wzgórzach sugerują jego bogatą przeszłość, z okresu późnego Sasanian aż po wczesne lata islamu. Cytadela Belqeys, jedna z największych twierdz zbudowanych z cegły mułowej w Iranie, została wpisana na listę UNESCO obok Cytadeli Bam.

fot. Stare Miasto Esfarayen; autor: Alireza.heydear; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0 Deed

Hossein Rahmani, dyrektor Narodowej Bazy Dziedzictwa Kulturowego w Belqeys, podkreślił znaczenie tego historycznego miejsca. Zawalenie się części odrestaurowanych murów spowodowało obawy dotyczące dalszych zniszczeń. Rahmani wyraził również niepokój związany z brakiem działań konserwatorskich w ostatnich latach, zaznaczając, że fundusze krajowe były głównie przeznaczane na wynagrodzenia pracowników, zaniedbując renowację tego ważnego dziedzictwa.

fot. Stare Miasto Esfarayen; autor: Alireza.heydear; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0 Deed

Przyczyny zawalenia się murów Rahmani przypisał niewłaściwym metodom renowacji, które spowodowały nierównomierną głębokość renowacji, sięgającą od 10 centymetrów u podstawy do 70-80 centymetrów u góry murów. Krytycznie ocenił także używanie surowej gliny i słomy podczas procesu renowacji, co nie odpowiadało historycznym praktykom budowlanym z okresów Safawidów, Ilkhanidów i Seldżuków.

fot. Stare Miasto Esfarayen; autor: Alireza.heydear; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0 Deed

W kontekście zagrożeń dla stabilności budowli, Rahmani wskazał na istnienie termitów w regionie, które stanowiły wyzwanie dla pierwotnych budowniczych. Jednakże, nieodpowiednie materiały wykorzystane podczas renowacji zwiększyły ryzyko zawalenia się.

fot. Stare Miasto Esfarayen; autor: Alireza.heydear; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0 Deed

Zawalenie się murów wzbudziło nie tylko obawy o dalsze zniszczenia, ale także podniosło kwestie dotyczące przyszłych prac renowacyjnych. Rahmani podkreślił konieczność przeprowadzenia dokładnych badań przed podjęciem działań restauratorskich, włączając w to odpowiedni dobór materiałów i technik.

fot. Stare Miasto Esfarayen; autor: Peyman Hamidipoor, Student News Agency; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0 Deed

Historia Iranu bogata jest w okres sasański, który przyniósł rozkwit sztuki i architektury perskiej. Artefakty odkryte podczas dotychczasowych wykopalisk w Belqeys, takie jak kwatery rodzinne, kanały irygacyjne, cysterna i pozostałości cytadeli, stanowią cenne świadectwo bogatej historii tego miejsca.

Zawalenie się murów Shahr-e Belqeys jest alarmującym zdarzeniem, które podkreśla pilną potrzebę działań konserwatorskich, aby chronić to historyczne dziedzictwo dla przyszłych pokoleń.

na podstawie: Arkeonews